Diğer Bağlıları
Hüseyin Vassaf Efendi Sefine’sinde şöyle der: “Hâl-i hazırda kendilerine ve halîfelerine müntesib olan zevâtın miktarı
azîm bir miktara bâliğ olmuştur. Hele ilim erbabının kendilerine karşı gösterdikleri saygı ve tâ’zîmi görünce kalbim munbasıt olmaktadır.”
Kelâmî Dergâhı’nda yetişenlerin hadd-ü hesabı yoktur.
Bunlar arasında Gazi Mahmud Muhtar Paşa [1867-1935],
Prof. Mehmed Ali Aynî [1868-1945], Ömer Ferid Kam [1864-
1944], o dönemin İstanbul Hukuk Fakültesi dekanı, yine İstanbul Üniversitesinden Matematik profesörü Ord. Prof. Mustafa
S. Tunakan. İhsan Doğramacı’nın babası ve dedesinin Es’ad
Efendi (k.s.)’nin müridlerinden oldukları söylenmektedir.
Hâfız Ali Rıza Sağman, dergâhın müdâvimleri arasında
meşhur hâfızlarından olduğundan bahisle şu bilgileri vermektedir: “Hâfız İlyas’ı Birinci Cihan Harbi’nden sonra da
Odabaşı’nda Kelâmî Dergâhı’nda dinlemiştim. Okuduğu
aşr-ı şerif ile dinleyenleri gaşy eylemişti. Bu dergâh, malum,
Şeyh Es’ad Erbilî’nin dergâhı idi. Birçok ekâbir ve e’âzım oraya derviş ve sâmi’în olarak devam ederdi. Derviş olarak devam edenlerin biri de meşhur Hâfız Sâmi idi. Hâfız Sâmi bu
dergâhta bir kere bir aşr-ı şerif okudu. Dervişler vecd-ü istiğraka gelerek kendilerini kaldırıp kaldırıp yere vurdular. Dinleyenler feryada geldiler. Semâhâne kıyâmet gününe döndü.”
Şeyhü’l Meşâyih, eş-Şehîd Es’ad Erbilî (k.s.)
Tefsir sâhibi Elmalılı Hamdi Yazır, son zamanlarda Es’ad
Efendi (k.s.) ile görüşmeye başlamış ve ona candan bağlananlar arasına girmiştir.
Es’ad Efendi (k.s.)’nin irtibat kurduğu önemli zevâttan,
Mektûbât’ında isimleri geçenler şöyledir:
Ziya Bey, Hoca Yekta Efendi, Hacı Hüseyin Efendi, Zihni
Efendi, Hâfız Mustafa Efendi, Hayri Bey, Ali Rıza Efendi, Ali
Efendi, Mehmet Cemal Efendi, Hasan Halil Efendi, Semahatlı
Efendi, Ethem Efendi, Hoca Mehmet Efendi, Hacı Âsım Bey,
Hâfız Efendi, Tatar Halil Efendi, Fikri Efendi, Kavak Camii
İmamı Hulusi Efendi, Bahâeddin Efendi, Tırnovalı Hoca Efendi, Mahmud Sâmi Ramazanoğlu Efendi, Abd’ün-Nâfi Efendi,
Emin Efendi, İbn Ebi Abdissamed Efendi. Hasip Efendi’nin
rivâyet ettiği dergâha gelen bazı zevât da şöyledir: Sütlüce
İmamı Ömer Efendi, Hoca Tayfur Efendi, Kastamonulu Hafız
Nuri Efendi, Kayseri Dersiâmı Hafız Abdullah Efendi, Konya
Reisü’l Kurrası Konyalı Hafız Efendi, İstanbul Reisü’l Kurrası
Hafız Hayrullah Efendi, Hoca Yusuf Efendi, Fatih Dersiâmı
Hafız Abdullah Efendi, Abdulhakîm Arvâsi Efendi, Küçük
Hüseyin Efendi.
